Leverwaarden te hoog? Zo lees je je uitslag
Op een uitslag staat vaak alleen ‘afwijkend’ of een sterretje. Hier lees je per waarde wat hij meet, met de grens die jouw lab gebruikt. Daarna reken je je FIB-4 uit en lees je een FibroScan.
Belangrijk: normale leverwaarden sluiten een vetlever niet uit, en licht verhoogde waarden zeggen nog niets over littekenweefsel.
Je leverwaarden, één voor één
Elk lab gebruikt eigen grenzen, afhankelijk van de meetmethode. Vul daarom naast je waarde ook de grens in die op je uitslag staat. Er wordt niets verstuurd of bewaard.
ALAT alanine-aminotransferase, ook ALT of GPT
Een enzym uit de levercellen. Van alle levertesten het meest specifiek voor de lever.
Vul beide getallen in. De grens van je lab staat op je uitslag naast de waarde, vaak als een bereik.
ASAT aspartaat-aminotransferase, ook AST of GOT
Een enzym uit de lever, maar ook uit spieren en rode bloedcellen. Je hebt hem nodig voor de FIB-4-score.
Vul beide getallen in. De grens van je lab staat op je uitslag naast de waarde, vaak als een bereik.
Gamma-GT gamma-glutamyltransferase, ook GGT
Een enzym uit de lever en de galwegen. Reageert sterk op alcohol.
Vul beide getallen in. De grens van je lab staat op je uitslag naast de waarde, vaak als een bereik.
AF alkalische fosfatase, ook ALP
Komt uit de galwegen en uit bot. Zegt vooral iets over andere leveraandoeningen dan een vetlever.
Vul beide getallen in. De grens van je lab staat op je uitslag naast de waarde, vaak als een bereik.
Bilirubine afbraakproduct van rode bloedcellen
Een geel afbraakproduct dat de lever opruimt. Te veel geeft een geel oogwit (geelzucht).
Vul beide getallen in. De grens van je lab staat op je uitslag naast de waarde, vaak als een bereik.
Albumine eiwit dat de lever maakt
Een eiwit in je bloed dat de lever maakt. Zegt iets over hoe goed de lever werkt.
Vul beide getallen in. De grens van je lab staat op je uitslag naast de waarde, vaak als een bereik.
Trombocyten bloedplaatjes
Bloedplaatjes. Bij ernstig littekenweefsel in de lever kunnen ze dalen. Je hebt ze nodig voor de FIB-4.
Vul beide getallen in. De grens van je lab staat op je uitslag naast de waarde, vaak als een bereik.
Bereken je FIB-4-score
De FIB-4 schat de kans op littekenweefsel in je lever. Je huisarts gebruikt hem als eerste stap. Je hebt vier getallen nodig: je leeftijd, ASAT, ALAT en het aantal bloedplaatjes.
Vul alle vier de waarden in. Dan zie je hier je FIB-4-score en wat de richtlijn daarna adviseert.
FIB-4 = (leeftijd × ASAT) ÷ (bloedplaatjes × √ALAT)
Hoe betrouwbaar is hij? De FIB-4 is bedacht om littekenweefsel uit te sluiten, niet om het aan te tonen. Een Belgisch-Nederlands onderzoek bij huisartsen uit 2026 vond dat de score vaak niet klopte met de FibroScan. Zie hem dus als een grove eerste stap. Bij een acute leverontsteking werkt hij niet.
Je FibroScan-uitslag lezen
Een FibroScan meet met een soort echo hoe stijf je lever is. Hoe meer littekenweefsel, hoe stijver. De uitkomst staat in kilopascal (kPa). Je ligt op je rug en je komt nuchter.
Vul de waarde in kPa in. Die staat op je uitslag als leverstijfheid, soms als E of LSM.
Op je uitslag staat soms ook een CAP-waarde. Vraag je arts wat die bij jou betekent.
Vragen over leverwaarden
Kan ALAT verhoogd zijn door stress?
De richtlijnen noemen stress niet als oorzaak. Een licht verhoogde ALAT past vaak bij een vetlever, maar ook bij alcohol, medicijnen of hepatitis. Daarom zoekt de huisarts naar de oorzaak voordat hij iets concludeert.
Mijn ALAT is verhoogd en mijn ASAT normaal. Wat betekent dat?
ALAT is het meest specifiek voor de lever. Bij een vetlever is vooral ALAT vaak licht verhoogd, rond anderhalf keer de bovengrens. ASAT komt ook uit spieren. Samen met je leeftijd en bloedplaatjes zeggen ze iets via de FIB-4.
Moet ik nuchter zijn voor een FibroScan?
Ja. De richtlijn noemt minstens 3 uur niet eten, sommige ziekenhuizen vragen 4 uur. Volg wat in je oproep staat.
Wat je daarna kunt doen, lees je op de homepage: het onderzoek stap voor stap en wat echt helpt.